UX araşdırmasının ROI-si: məlumatlar əslində nə deyir

Proqram təminatının tərtibatında UI/UX dizaynı çox vaxt səhvən estetik xərc kimi təsnif edilir. Əməliyyat reallığında isə dizayn ölçülə bilən gəlir aləti və risklərin azaldılması üçün əsas vasitədir. Təsdiqlənməmiş fərziyyələrə əsaslanan kodun tətbiqi istifadəçilərin tərk etdiyi məhsullarla nəticələnir və buraxılışdan sonra baha başa gələn refaktorinq tələb edir.

Proqram təminatındakı problemi təhvildən sonra tapıb aradan qaldırmaq onu tələblərin müəyyənləşdirilməsi və dizayn mərhələsində tapıb düzəltməkdən çox vaxt 100 dəfə baha başa gəlir — Boehm & Basili, 2001.

Araşdırmanı maliyyələşdirmək niyə çətindir

Araşdırma büdcələrini müdafiə etmək çətindir, çünki onların dəyəri baş verməyən hadisələrdə görünür: heç vaxt hazırlanmayan funksiyalar, ehtiyac qalmayan yenidən dizaynlar, uğursuzluğa düçar olmayan buraxılışlar. Baş verməmiş bir şeyi sübut etmək çətindir. Məhz buna görə də arqumentləri qarşısı alınmış fəlakətlər üzərindən deyil, dəyişən göstəricilər — konversiya, dəstək müraciətlərinin həcmi, aktivləşmə — üzərindən qurmaq lazımdır.

Zəif UX-in real xərci

Zəif istifadəçi təcrübəsi balans hesabatında üç əsas kanalla özünü göstərir: konversiya itkisi, müştəri cəlbetmə dəyərinin (CAC) artması və dəstək xərclərinin çoxalması. İstifadəçilər rəqəmsal məhsulda çətinliklə qarşılaşdıqda sənədləri oxumurlar; onlar sadəcə məhsulu tərk edirlər.

Əgər korporativ tətbiqin iş axını mürəkkəbdirsə, xərc işçilərin itirilmiş məhsuldarlığı ilə ölçülür. Əgər e-ticarət platformasında ödəniş mərhələsi düzgün qurulmayıbsa, xərc yarımçıq qalmış səbətlərlə ölçülür. Zəif layihələndirilmiş istifadəçi axını üçün effektiv kod yazmaq yanlış nəticəni optimallaşdırır.

UX araşdırması əslində nədən ibarətdir

UX araşdırması yaradıcı məşğuliyyət deyil, analitik intizamdır. O, subyektiv fikirləri empirik məlumatlarla əvəz edir.

Proses kontekstual sorğuları, tapşırıqların təhlilini və istifadə rahatlığının (usability) test edilməsini əhatə edir. Tədqiqatçılar proqram təminatının həll etməli olduğu problemi istifadəçilərin hazırda necə həll etdiyini təhlil edirlər. Karkasların (wireframe) və yüksək dəqiqlikli prototiplərin hazırlanması vasitəsilə UX mütəxəssisləri hələ bek-end verilənlər bazaları qurulmazdan və ya front-end komponentləri yığılmazdan əvvəl naviqasiya strukturlarını və qarşılıqlı əlaqə modellərini real hədəf istifadəçilərlə yoxlayırlar. Bu, mühəndis komandasının məhz bazarın tələb etdiyi məhsulu hazırlamasını təmin edir.

UX auditinin üç ölçülə bilən nəticəsi

1. 01
   Mühəndislik itkilərinin azalması

   Prototipdə aşkar edilən problem heç bir kod ondan asılı vəziyyətə düşməzdən əvvəl aradan qaldırılır. Təsdiqlənmiş prototiplər vasitəsilə dəqiq tələblər müəyyən edildikdə tərtibatçılar vaxtlarını istifadəçilərin bəyənmədiyi kodu yenidən yazmağa deyil, məhsulu qurmağa sərf edirlər.

2. 02
   Sürətlənmiş adaptasiya (onbordinq)

   Məntiqi qurulmuş interfeys yeni istifadəçinin məhsulun dəyərini anladığı ilk ana («aha» anına) çatması üçün tələb olunan vaxtı azaldır. SaaS platformaları üçün dəyər əldəetmə müddətinin minimuma endirilməsi sınaq dövründə istifadəçi itkisini birbaşa azaldır.

3. 03
   Dəstək müraciətlərinin azalması

   Mürəkkəb interfeyslər texniki dəstək müraciətləri yaradır. UX araşdırması ilə optimallaşdırılmış interfeys istifadəçi xətalarını əvvəlcədən nəzərə alır və intuitiv bərpa yolları təqdim edərək əməliyyat dəstəyi xərclərini birbaşa aşağı salır.

Məhsulunuz üçün dizaynın ROI-sinin hesablanması

Konkret məhsul üzrə UX-in ROI-sini hesablamaq üçün əvvəlcə baza göstəricilərini müəyyən edin.

İstehlakçı proqram təminatı üçün: konversiya qıfının hər mərhələsində imtina (drop-off) göstəricilərini izləyin. UX yenilənməsi nəticəsində proqnozlaşdırılan konversiya artımını istifadəçinin orta ömürboyu dəyərinə (LTV) vurun.

Daxili korporativ alətlər üçün: standart əməliyyat tapşırığını yerinə yetirməyə sərf olunan vaxtı izləyin. Əgər UX yenilənməsi 500 işçi üçün gündəlik 10 dəqiqəlik tapşırığı 2 dəqiqəyə endirirsə, ROI qənaət edilmiş həmin saatların əməkhaqqı fonduna qaytarılan vəsaitə çevrilməsi ilə hesablanır.

Tam yenidən dizayn, yoxsa hədəflənmiş UX auditi

Təşkilatlara həmişə sistemin tam yenidən dizayn edilməsi lazım olmur. Çox vaxt əsas çətinliklər bir neçə konkret iş axınında cəmləşir. Hədəflənmiş UX auditi konkret dar boğazları müəyyən etmək üçün kəmiyyət analitikası məlumatlarını və keyfiyyət yönümlü istifadəçi rəylərini təhlil edir.

Audit nəticəsində mərhələli şəkildə tətbiq oluna bilən, prioritetləşdirilmiş praktiki dizayn müdaxilələri — tək bir formanın yenidən qurulması, düymələr iyerarxiyasının yenilənməsi, naviqasiyanın sadələşdirilməsi — müəyyən edilir. Bu yanaşma cari mühəndislik işlərini dayandırmadan sürətli ROI təmin edir.

Haradan başlamalı

Göstəriciləri zəif olan bir istifadəçi marşrutunu seçin — yüksək imtina faizi, çoxsaylı dəstək müraciətləri, aşağı aktivləşmə. Yalnız həmin marşrut üzrə fokuslanmış araşdırma aparın. Dəyişiklikləri tətbiq edin. Əvvəldə seçilmiş tək bir göstərici üzrə fərqi ölçün və qeydə alın. Üç və ya dörd dövrədən sonra real nəticələr tarixçəsi formalaşır və növbəti araşdırma büdcəsi sahə üzrə orta göstəricilərlə deyil, öz rəqəmlərinizlə əsaslandırılır.